Evolutionair gezien is het leggen van zulke verbanden natuurlijk van essentieel belang voor de overleving. Een rat die een keer gehakt met vergif heeft gegeten en daar goed ziek van is geworden, zal niet snel nog een keer gehakt heten. Zelfs al zit daar geen vergif in. Dieren zijn daar erg rigide in. Het product van bijgeloof en stress is het gewoontedier.

En ook bij de mens is bijgeloof schering en inslag. En wellicht verrassend, ook in de ‘academische’ wereld. Nergens vind je meer rigide persoonlijkheden dan in laboratoria. Op zich valt er natuurlijk wat voor te zeggen om in een laboratorium zo strikt mogelijk te zijn. Er moet immers secuur en reproduceerbaar gewerkt worden. En dat kan in hun uiterst kleine geestelijke bewegingswereld doorgaans maar op één manier. Hún manier. Zoals ze dat al jaren en jaren doen en zullen blijven doen. Veranderen is onmogelijk. Bovendien zijn de meeste laboranten behalve in hun werk, ook op sociaal gebied angstaanjagende gewoontedieren. Een voorbeeld. Elke dag twee boterhammen met kaas en twee met boterhamworst. En één appel. Elke dag weer. Ik heb zelden iemand kunnen betrappen op enige diëtaire variatie, hoe miniem ook. Er zit geen sprankje leven of spontaniteit meer in deze mensen. Rigor mortis van de geest.

En zo kan het gebeuren dat je na vijf jaar pipetteren opeens van MBO-laboratoriumslaafnt uitgelegd krijgt wat een pipet is en hoe die werkt. Op een toontje alsof ze tegen een kind van drie praat. Ondanks dat herhaaldelijk aangeven dat het je na vijf jaar wel bekend is. “Goed dat je me dat nu uitlegt zeg, ik gebruikte dat ding de afgelopen vijf jaar eigenlijk alleen maar om m’n rug te krabben”. Een rare blik. Ik gaf het maar op. Ik zat het uit en wachtte tot de cursus was afgelopen. Hoe lang het zou duren voor het over was als ik simpelweg stopte met feedback geven. Twintig minuten. En dan een uur later horen via je begeleider dat je volgens de analiste een volstrekt ongeïnteresseerde indruk maakte en dat er zo niet met mensen omgegaan wordt…