Een sociaal experiment

BalletAlweer een paar jaar geleden kwam ik op de mooi vormgegeven Amerikaanse site grouphug.us terecht. Deze site is een leuk bedacht sociaal experiment waar mensen anoniem dingen kunnen opbiechten. De bekentenissen op deze site lopen uiteen van heimelijke verliefdheden op collega’s, docenten, buren en zelfs familieleden, tot serieuzere ontboezemingen over rare passies of fantasieën. Zo kun je opbiechten dat je van ballet houdt. En dat is heel wat in een land waar men de strak georganiseerde choreografie alleen kent – zonder het door te hebben overigens – van de verkeizingen. Een vermakelijke site, vol uiteenlopende oprechte en verrassende opbaringen, die inzicht geeft in wat er zoal omgaat in de mens.

vergeefmij.nlNiet veel later kwam er ook een Nederlandse variant, Vergeefmij.nl. Een slordig ogende site (vermoedelijk een haastklus om snel een niche te vullen) vol reclame en banners. Zo veelzijdig en goed verwoord de bekentenissen op de originele site zijn, zo eenzijdig en slecht geformuleerd zijn ze op vergeefmij.nl. Het lijkt wel of deze site lauter ‘bewoond’ wordt door vreemdgaande en onzekere huisvrouwen en depressieve pubers. Geen van deze twee hoofdcategorieën lijkt overigens in staat ook maar een zin correct gespeld op het scherm te krijgen. Van bekentenissen is eigenlijk ook meestal geen spraken, het zijn voornamelijk klaagbeden van droevige, eenzame mensen. Desalniettemin steunen de meeste bezoekers elkaar met opbeurende reacties. En eerlijk is eerlijk, tussen al het schier onleesbare zelfmedelijden zitten ook echte juweeltjes van bekentenissen.

Maar hoe ver gaat die steun nou eigenlijk? Tijd voor een eigen sociaal experiment. Want hoe zouden de bewoners van deze hechte site reageren op een ouderwetse biecht – een echte bekentenis, zonder al te veel egocentrisch geklaag? Een biecht die eens niet over vreemdgaan (pur sang) of puberaal liefdesverdriet gaat, maar die wel erg bizar is. Het eerste wat opviel was dat Vergeefmij.nl onder hevige moderatie staat. Alles – zowel bekentenissen als reacties – wordt gecontroleerd voor het daadwerkelijk op de site verschijnt. En hier valt op zich wel iets voor te zeggen, want er speelt een hoop emotie. Na ruim een dag duimendraaien werd de biecht toegevoegd. Weer een dag later verschenen de eerste reacties. Op moment van schrijven meer dan tien.

moderatieHet merendeel van de reagerende bezoekers heeft wel door – of minstens een vermoeden – dat het een stukje fictie betreft. Sommige lezers lijken oprecht beledigd dat een dergelijk verhaal door de moderatie heen is gekomen. Bij de meeste mensen overheerst echter de verbazing en het ongeloof. Een aardig aantal wist de biecht echter op waarde te schatten, lachen is immers gezond! Zelf heb ik uiteraard tijdens het schrijven ook geregeld zitten schaterlachen. En toch zitten er – zoals stiekem wel verwacht, maar ondanks de andere reacties – ook hele serieuze steunende en constructieve reacties bij.

Absurdistische humorConcluderend kan ik zeggen dat de steun van sommige mensen wel heel erg ver gaat. Dat kan ook niet anders als je bedenkt dat er door de vele reclame op vergeefmij.nl gewoon hard geld verdiend wordt over de rug van de lezers en klagers (“Snel geld lenen?” Zouden mensen die wat labiel van geest zijn, en die zeg hun lief en leed op een willekeurige website plaatsen, zich eerder in de schulden storten?). Een andere waarneming is dat verhalen over afwijkende voorkeuren van mannen worden afgedaan met honende reacties, terwijl verhalen over afwijkende voorkeuren van vrouwen beantwoord worden met oneerbare voorstellen. Ook is wel gebleken dat een groot deel van de bezoekers van vergeefmij.nl te veel met zichzelf bezig is om af en toe een portie absurdistische humor te waarderen. Sommige mensen kunnen gewoon nergens om lachen. Experiment volbracht.

Frank